Περί...

Loading...
Άγιος Δημήτριος του Ροστώφ
Βιογραφία
Κοινοποίηση
Η φύση της ταπεινώσεως, είναι Θεϊκή και ακατάληπτη. Γι' αυτό και κανείς δεν μπορεί να σε διδάξει με λόγια το πως δημιουργείται και αναπτύσσεται στην ψυχή, αν δεν το διδαχθείς νοερά από τον Κύριο και από την πείρα του πνευματικού σου αγώνα.
Πουθενά δεν θα βρεις τόση ανάπαυση, όση μέσα στην ταπείνωση.
Πουθενά δεν θα βρεις τόση ταραχή, όση μέσα στην υπερηφάνεια.
Ταπεινώσου μπροστά σε όλους και θα υψωθείς από τον Κύριο.
Ο δρόμος που οδηγεί στην ταπείνωση είναι οι σωματικοί κόποι, που γίνονται με επίγνωση του σκοπού τους, το να θεωρείς ειλικρινά τον εαυτό σου χειρότερο απ' όλους τους ανθρώπους και περισσότερο ακόμη κάτω απ' όλη την κτίση καθώς και η αδιάλειπτη προσευχή. Γιατί οι σωματικοί κόποι οδηγούν στην ταπείνωση; Διότι οι κόποι ταπεινώνουν το σώμα. Και όταν ταπεινώνεται με επίγνωση το σώμα, ταπεινώνεται και η ψυχή. Γιατί, το να θεωρεί κανείς τον εαυτό του κάτω από όλη την κτίση, οδηγεί στην ταπείνωση; Διότι όταν τοποθετηθείς εσωτερικά έτσι, είναι αδύνατο να θεωρήσεις τον εαυτό σου καλύτερο από τον αδελφό σου ή να υπερηφανευθείς για κάτι ή να κατακρίνεις ή να εξουθενώσεις κάποιον. Και γιατί η αδιάλειπτη προσευχή οδηγεί στην ταπείνωση; Διότι, αν κοιτάξεις στα βάθη της ψυχής σου, θα δεις, ότι κανένα καλό δεν έχεις και ότι τίποτε δεν μπορείς να κατορθώσεις, χωρίς τη βοήθεια και τη Χάρη του Θεού. Και τότε δεν θα κουραστείς, να Τον ικετεύεις να σ' ελεήσει και να σε σώσει. Και αν κατορθώσεις κάτι, γνωρίζεις καλά, ότι στη δύναμη του Θεού το οφείλεις και όχι στη δική σου δύναμη. Και ταπεινώνεσαι βαθιά, τρέμοντας μήπως χάσεις τη βοήθεια και τη Χάρη του Θεού. Και έτσι με ταπείνωση προσεύχεσαι και με την προσευχή ταπεινώνεσαι και προοδεύεις πνευματικά. Τέτοια τέλεια ταπείνωση είχαν οι Άγιοι και όπως μας διδάσκει ο αββάς Δωρόθεος, αυτή αναπτύσσεται στην ψυχή μας, σαν αποτέλεσμα της ακριβούς τηρήσεως των εντολών του Κυρίου.
Αν θέλης εσωτερική γαλήνη, ψυχική υγεία και την αιώνια μακαριότητα στον ουρανό, τότε κυβέρνησε τα πάθη σου, κάνοντας υπακοή στη φωνή της συνειδήσεώς σου. Αν σε κυβερνούν τα πάθη, δεν θ΄ απολαύσεις παρά βάρος, πικρία, έλεγχο της συνειδήσεως στη ζωή αυτή και αιώνια κόλαση στην άλλη.
Η συνείδησή σου θα φωτιστεί και η διάκρισή σου θα καλλιεργηθεί και θα αναπτυχθεί μόνο, με τον αγώνα για την απαλλαγή από τα πάθη. Όσο καθαρίζεσαι από τον ρύπο των παθών, τόσο η συνείδησή σου θα φωτίζεται· και όσο φωτίζεται η συνείδηση, τόσο θα τελειοποιείται η διάκριση και όσο τελειοποιείται η διάκριση, τόσο πιο αποτελεσματικός και καρποφόρος θα γίνεται ο αγώνας σου κατά των παθών. Για να τα κατορθώσεις όμως αυτά, γύμνωσε τον νου σου από το δικό σου θέλημα και τη δική σου γνώμη και κατάφευγε στον Κύριο, για να σου δίνει τις λύσεις σε κάθε περίσταση, όπως κατέφευγε ο Προφήτης ικετεύοντας: "Γνώρισον μοι, Κύριε, οδόν εν ή πορεύσομαι... Δίδαξον με του ποιείν το θέλημα σου, ότι συ ει ο Θεός μου" (Ψαλμ. 142,8- 10). Η φωνή της συνειδήσεως, είναι η φωνή του Θεού. Και φωνή του Θεού δεν είναι άλλη, από την φωνή των Θείων Γραφών, η φωνή των Αγίων, τη φωνή της Εκκλησίας και τη φωνή του πνευματικού σου.
Ενώ η ανθρώπινη σοφία διδάσκεται από τους ανθρώπους, η Θεία σοφία διδάσκεται μόνο από τον Θεό και μόνο σε λίγους και όσους έχουν ζωντανή πίστη και καλή προαίρεση.
Αν θέλεις να δεχτεί ο Κύριος την προσευχή σου, πλησίασέ Τον με πολλή ταπείνωση και συντριβή, με καθαρούς τους λογισμούς, με βαθιά εμπιστοσύνη στην πρόνοιά Του, με καθαρή την καρδιά από την οργή και τη μνησικακία, με πνεύμα μαθητείας και υπακοής στο θέλημά Του. Αυτές είναι οι βασικές προϋποθέσεις της καρποφόρας προσευχής.
Γιατί η αδιάλειπτη προσευχή οδηγεί στην ταπείνωση; Διότι, αν κοιτάξεις στα βάθη της ψυχής σου, θα δεις ότι κανένα καλό δεν έχεις και ότι τίποτε δεν μπορείς να κατορθώσεις χωρίς τη βοήθεια και τη Χάρη του Θεού. Και τότε δεν θα κουραστείς να Τον ικετεύεις να σ' ελεήσει και να σε σώσει. Και ταπεινώνεσαι βαθιά, τρέμοντας μήπως χάσεις τη βοήθεια και τη Χάρη του Θεού. Και έτσι με ταπείνωση προσεύχεσαι και με την προσευχή ταπεινώνεσαι και προοδεύεις πνευματικά...
Αν προσεύχεσαι πολύ καιρό και ο Θεός δεν εισακούει τα αιτήματά σου, οπωσδήποτε τούτο συμβαίνει, για τρεις αίτιες: α) ή διότι ζητάς κάτι πριν έρθει η κατάλληλη ώρα β) ή διότι ζητάς ανάξια και υπερήφανα και γ) ή διότι ο παντογνώστης Κύριος γνωρίζει, πως αν εκπληρώσει την επιθυμία σου, θα πέσεις κατόπιν σε υπερηφάνεια ή σε αμέλεια.
Την αληθινή και καθαρή προσευχή δεν μπορεί να σου τη διδάξει άλλος, εκτός από τον Κύριο. Η προσευχή δεν έχει άλλο δάσκαλο, εκτός από τον ίδιο τον Θεό.
Η αγαθή προαίρεση είναι η προϋπόθεση, για να απέχει κάποιος από την αμαρτία. Η αποχή από την αμαρτία είναι η προϋπόθεση για να μετανοήσει κανείς. Και η μετάνοια είναι η προϋπόθεση για να σωθεί...
Μην αποδέχεσαι και μην υποκύπτεις στους πορνικούς λογισμούς, για να μην εκπέσεις από την αγάπη του Θεού. Μην ζηλεύεις εκείνους που κάνουν έργα τέτοια, για τα οποία "αισχρόν εστί και λέγειν" (Έφεσ. 5,12), για να μην αποδειχτείς ασυνετότερος απ' αυτούς τους ασύνετους. Βλέποντας το προσωρινό και μάταιο της επιθυμίας, περιφρόνησε την και υψώσου στα Θεία και Αιώνια...
Είναι καλύτερα να σε αγαπούν οι υποτακτικοί σου, παρά να σε φοβούνται, διότι ο φόβος γεννάει το ψέμα και την υποκρισία, ενώ η αγάπη γεννάει την αλήθεια και την επιμέλεια.
Φύλαξε την ψυχή σου από την φοβερή παραλυσία, που οι Πατέρες ονομάζουν ακηδία, την οκνηρία δηλαδή στα πνευματικά έργα. Μην είσαι ράθυμος και χλιαρός. Αγωνίσου, αγρύπνα, νήφε, μην χάνεις μάταια τον χρόνο της ζωής σου, τον χρόνο που σου δόθηκε για την καλλιέργεια της ψυχής σου και την απόκτηση των αιωνίων αγαθών. Φρόντιζε, να μην περάσει ούτε μια μέρα σου αργή από πνευματικά έργα. Ο χρόνος που περνά, δεν γυρίζει πίσω...
Όσο κανείς αγωνίζεται, τόσο αναγνωρίζει την αδυναμία του. Και όσο αναγνωρίζει την αδυναμία του, τόσο πλουτίζει σε ταπείνωση και κατάνυξη. Και όσο αποκτά ταπείνωση και κατάνυξη, τόσο φωτίζεται η διάνοιά του και διαπιστώνει ότι χωρίς τον Κύριο, δεν είναι τίποτα και δεν έχει τίποτα.
Να αγαπήσεις την σιωπή. Να ζεις στην αφάνεια, αποκρύπτοντας από τους ανθρώπους τα καλά έργα και τους πνευματικούς κόπους σου. Να σηκώνεις αγόγγυστά τους ελέγχους, τις ατιμίες, τις λοιδορίες και την περιφρόνηση των ανθρώπων, καθώς και τα παιδαγωγικά ραπίσματα του Θεού. Να θυμάσαι τα πολλά σου αμαρτήματα και να συντρίβεσαι γι' αυτά. Να μελετάς και να θαυμάζεις τα υπερφυσικά κατορθώματα των Αγίων του Θεού. Να καλλιεργείς την εσωτερική αυτομεμψία. Να αποφεύγεις τους επαίνους σαν φωτιά. Τέλος, να κρατάς πάντοτε στο νου σου την μνήμη του φοβερού δικαστηρίου του Κυρίου, εκεί όπου όλοι οι υπερήφανοι θα ταπεινωθούν οριστικά.
Η ζωή μας είναι σαν ένας πόλεμος, σαν μια αγορά, σαν ένα σχολείο, σαν ένα μακρύ θαλασσινό ταξίδι. Στις μάχες δεν συγχωρείται ανάπαυση, στο εμπόριο δεν χωρεί αδράνεια, στο σχολείο δεν επιτρέπεται αμέλεια, στο θαλασσινό ταξίδι δεν έχει θέση η αμεριμνία. Γι' αυτό μην τεμπελιάζεις, μην αμελείς στα έργα του Θεού, αλλά ασκήσου και κοπίαζε, ιδού για σένα το πεδίο της μάχης, ιδού η αγορά, ιδού το σχολείο.
Ο πλούτος, όχι μόνο ειρήνη και ανάπαυση δεν σου χαρίζει, αλλά αντίθετα πολλή μέριμνα και ανησυχία και ανασφάλεια, μέρα και νύχτα. Οι άνθρωποι σε φθονούν και σε αντιπαθούν και εσύ πάλι δεν είσαι ποτέ ικανοποιημένος με όσα έχεις. Θέλεις ν' αποκτάς όλο και περισσότερα, ξεχνώντας πώς τίποτε από τον πλούτο σου, δεν θα σου μείνει. Μην ξεχνάς ακόμη, πως ο πλούτος γίνεται αφορμή για πολλές αμαρτίες και θανάσιμες πτώσεις. Γι' αυτό τον λόγο και ο Κύριος αναφώνησε κάποτε με πόνο: 'Πώς δυσκόλως οι τα χρήματα έχοντες εις την βασιλείαν του Θεού εισελεύσονται!... Ευκολώτερον εστί κάμηλον δια τρυμάλιας ραφίδος εισελθείν ή πλούσιον εις την βασιλείαν του Θεού εισελθείν!' (Μαρκ. 10, 23,25). Τι θα προτιμήσεις, λοιπόν; Τον πρόσκαιρο πλούτο ή την Βασιλεία του Θεού;
Σε ώρες μεγάλης θλίψεως και αφόρητου πόνου, η ψυχή επιζητώντας διέξοδο, στρέφεται, πολλές φορές με μανία αληθινή, σε επίγειες ''παρηγοριές''. Αναζήτα σ' αυτές το αντίδοτο του πόνου. Ξεγελασμένη έτσι από τον διάβολο, αφού ικανοποιηθεί για λίγο, πέφτει μετά σε βαθύτερη θλίψη και απόγνωση. Γιατί η παρηγοριά που δίνουν τα φθαρτά πράγματα στον άνθρωπο, είναι και αυτή φθαρτή. Γι' αυτό και πολλοί που έζησαν όλη τους τη ζωή μέσα στις ηδονές, φθάνοντας στο τέλος της ζωής τους, συνειδητοποίησαν πως τίποτα δεν απόλαυσαν, πως όλα ήταν φευγαλέο όνειρο, που άφησε πίσω του μόνο πίκρα...
Μην περιμένεις να νικήσεις με τις δικές σου δυνάμεις την αμαρτία (και τα πάθη σου), γιατί από τη γέννησή σου, έχεις τεθεί κάτω από τον ζυγό της και είσαι δούλος της. Θα ελευθερωθείς απ' αυτήν, μόνο αν η Χάρις του Θεού σε ενισχύσει. Και αυτήν ακόμη την καλή προαίρεσή σου, πρέπει να την διεγείρει μέσα σου ο Κύριος με τη Χάρη Του. Αν η πηγή δεν αναβλύσει νερό, το ποτάμι στερεύει. Αν η Θεία Χάρις δεν ενεργήσει, ο άνθρωπος πνευματικά στερεύει.
Δεν θα έχεις ποτέ πνευματική διαύγεια, σωστή κρίση και Θεϊκά αποτελέσματα στον πόλεμο κατά των παθών σου, αν δεν αγαπήσεις τη νηστεία και δεν ασκηθείς σε γενικότερη εγκράτεια όλων των επιθυμιών σου.
Αν θέλεις εσωτερική γαλήνη και ψυχική υγεία στη γη, αν θέλεις και την αιώνια μακαριότητα στον ουρανό, τότε κυβέρνησε τα πάθη σου, κάνοντας υπακοή στη φωνή της συνειδήσεώς σου. Αν σε κυβερνούν τα πάθη, δεν θα απολαύσεις παρά βάρος, πικρία, έλεγχο της συνειδήσεως στη ζωή αυτή και αιώνια κόλαση στην άλλη.
Πάντα να θυμάσαι, πως αν ήσουν ταπεινός, δεν θα οργιζόσουν. Η οργή είναι η πιο εκλεκτή θυγατέρα του εγωισμού. Όπου εμφανιστεί η ταπείνωση, εξαφανίζεται σαν καπνός ο θυμός.
Δεν υπάρχει σ' αυτό τον κόσμο καμμιά εύλογη αιτία για να οργίζεσαι και να θυμώνεις, εκτός από τις περιπτώσεις που προσβάλλεται η δόξα του Θεού και περιφρονείται ο νόμος Του. Αλλά και τότε πρέπει να συζεύξεις την οργή με την διάκριση, για να μη βλάψεις την ψυχή σου. «Οργίζεσθε και μη αμαρτάνετε» (Εφ. 4,26), παραγγέλλει με σοφία ο Απόστολος Παύλος.
Μην οργίζεσαι ποτέ εναντίον κανενός και για καμμιά αιτία, εκτός και αν κάποιος θελήσει, να σε χωρίσει από τον Θεό και την αγάπη Του. Ποιός όμως έχει την δύναμη να το κατορθώσει αυτό, αν δεν το θέλεις εσύ ο ίδιος;
Μην οργίζεσαι εναντίον του πλησίον σου. Θα μου πεις: Μα ο τάδε με αδίκησε, με πρόσβαλε, με συκοφάντησε, με έβλαψε χωρίς λόγο... Αλλά πες μου και εσύ, ποιός αδικήθηκε περισσότερο από τον ίδιο τον Θεό; Ποιός κακολογήθηκε, ποιός συκοφαντήθηκε, ποιός χλευάστηκε, ποιός ατιμάστηκε περισσότερο, αν και αναμάρτητος; Ποιός ραπίστηκε, ποιός εμπτύστηκε, ποιός μαστιγώθηκε, ποιός τέλος Σταυρώθηκε σαν κακούργος, αν και τελείως αθώος; Και όμως, με όλα αυτά, Εκείνος δεν οργίστηκε και δεν κάκισε τους ανόμους Σταυρωτές του. Αλλά και πάνω στον Σταυρό ακόμη προσευχόταν λέγοντας: 'Πάτερ, άφες αυτοίς ου γαρ οίδασι τι ποιούσι' (Λουκ. 23. 34).
Ο οργισμένος άνθρωπος είναι τυφλός και τρελός. Δεν συναισθάνεται τι λέει και τι κάνει. Συχνά, μετά το ξέσπασμά του, μετανοεί πικρά για όσα άτοπα είπε και έκανε. Γιατί η οργή, που δεν δαμάζεται συγχύζει τον νου, ταράζει την ψυχή, καταστρέφει την λογική, φυγαδεύει το Πνεύμα του Θεού και αφήνει τον άνθρωπο έρμαιο στα χέρια του διάβολο. Όποιος δαμάζει τον θυμό του, εύκολα θα συγκρατήσει τον εαυτόν του από όλα τα κακά. Αν λοιπόν συμβεί ποτέ να οργιστείς με κάποιον, μην πεις τίποτα. Σιώπησε ή φύγε, και μην επιτρέψεις να βγει από μέσα σου η φλόγα της οργής, που θα κατακαύσει και σένα και εκείνους που σε περιβάλλουν. Και όταν η καρδιά σου ειρηνεύσει, τότε πες, αν χρειάζεται, δύο λόγια αγάπης για την "οικοδομήν της χρείας". Ένας ειρηνικός και πράος λόγος είναι πιο καρποφόρος και πειστικός, από χίλια λόγια οργισμένα, έστω και σωστά...
Η πραότητα μαλακώνει και τις πιο πέτρινες καρδιές.
Η οργή σκληραίνει και τις πιο μαλακές.
Αν έχεις εξουσία, μην επιβάλλεσαι ποτέ με την οργή, προκαλώντας στους υφισταμένους σου τον φόβο.
Είναι καλύτερο να σ' αγαπούν, παρά να σε φοβούνται.
Από τον φόβο προέρχονται το ψεύδος και η υποκρισία, από την αγάπη η ειλικρίνεια και η εγκαρδιότητα.
Για να δεις τα υλικά πράγματα, πρέπει να είναι υγιείς οι σωματικοί οφθαλμοί σου. Για να γνωρίσεις τα νοερά (πνευματικά) πράγματα, πρέπει να είναι υγιείς οι οφθαλμοί της ψυχής σου, να έχεις δηλ. φωτισμένη συνείδηση και διάκριση.
Μην αιχμαλωτίζεσαι από την πρόσκαιρη ομορφιά και μην παρασύρεσαι από την σαρκική επιθυμία. Γη και στάχτη καταντά η ομορφιά του ανθρώπου. Και το δικό σου κάλλος θα μαραθεί σαν άνθος και θα χαθεί σαν σκιά.
/
4

Βλέπετε 34 - 66 από τα 129 αποτελέσματα