Περί...

Loading...
Περί Υπερηφανείας
Κοινοποίηση
Μου γράφεις ότι πολύ σε στενοχωρεί η ακαρπία των προσευχών σου. Πρόσεξε: Ο πόθος αισθητής παρηγορίας ή φανερών καρπών ή ακόμη και θείων αποκαλύψεων στην προσευχή, είναι επίσης ένα βέβαιο σημάδι υπερηφάνειας. Να προσεύχεσαι πολύ ταπεινά, πολύ απλά, ποθώντας μόνο την άφεση των αμαρτιών σου και τη σωτηρία της ψυχής σου, και πιστεύοντας πως ο Θεός θα σ’ ελεήσει, όπως ελέησε τον τελώνη.
Στην ερώτηση σου, «Πώς είναι δυνατόν ο εχθρός να προκαλεί μιαν υπέροχη, ουράνια ευωδία σ’ ένα ιερό τόπο;», απαντώ πως αυτό παραχωρείται μερικές φορές εξαιτίας της κενοδοξίας, του αυτοθαυμασμού και της υπερηφάνειας του ανθρώπου. Κάθε είδους δαιμονικοί πειρασμοί και απάτες μπορούν να επιπέσουν σ’ ένα τέτοιον άνθρωπο και να τον ταλαιπωρήσουν, αφού, αντί να ικετεύει με ταπείνωση και συντριβή το Θεό για συγχώρηση και έλεος, ζητάει παρηγορίες, χαρισματικά σημεία και ανώτερες πνευματικές δωρεές.
O James Worson, κάτοικος της Αγγλικής πόλης Leamington, υπερηφανευόταν πολύ για την ταχύτητα με την οποία μπορούσε να τρέξει. Οι φίλοι του λοιπόν τον προκάλεσαν να τρέξει μια μεγάλη απόσταση μεταξύ του Leamington και του Coventry που περνούσε μέσα από ένα δάσος. Ο Worson δέχτηκε και ξεκίνησε για να διανύσει αυτή την διαδρομή, σε χρόνο ρεκόρ, στις 3 Σεπτεμβρίου του 1873. Πίσω του, αποφάσισαν να τον ακολουθήσουν δύο φίλοι του, ο Hammerson Burns και ο Barham Wise, με μια άμαξα και μια φωτογραφική μηχανή ανά χείρας. Και ενώ τα πρώτα χιλιόμετρα της διαδρομής κυλούσαν κανονικά, σύμφωνα με τους δύο παρατηρητές και ο Worson δεν έφυγε ποτέ από τα μάτια τους, ξαφνικά είδαν τον φίλο τους να σκοντάφτει και το σώμα του να παίρνει κλίση προς τα μπροστά, έτοιμο να πέσει. Αντί να ακολουθήσει όμως η πτώση του στο έδαφος, το μόνο που ακούστηκε ήταν κατά τα λεγόμενα των δύο φίλων, η πιο ανατριχιαστική κραυγή που έχουν ακούσει ποτέ, η οποία μάλιστα διήρκεσε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου. Και πριν ο Worson πέσει στο έδαφος... εξαφανίστηκε! !! Κανείς ποτέ δεν έμαθε τι απέγινε ο δρομέας, ενώ η φωτογραφική μηχανή των «ακολούθων» του, αποτύπωσε τα ίχνη των ποδιών του, που ξαφνικά σταμάτησαν στο σημείο της εξαφάνισης! !! Υποσημείωση: Υπήρξαν περιπτώσεις ανθρώπων, που λόγω της υπερβολικής τους υπερηφάνειας, αρπάχτηκαν από τους δαίμονες κατευθείαν στην κόλαση, μαζί με το σώμα τους!
Eίναι πολύ δύσκολο να διαγνώσεις μέσα σου την υπερηφάνεια; Nα όμως μερικά συμπτώματα: Αν σε προσβάλλουν δαίμονες ή σε βασανίζουν κακοί λογισμοί, αυτό σημαίνει πως δεν έχεις ταπείνωση. Γι' αυτό, έστω και αν δεν αντιλήφτηκες την υπερηφάνειά σου, ταπεινώσου. Αν είσαι οξύθυμος ή όπως λένε νευρικός, αυτό είναι αληθινή συμφορά. Και αν πάσχεις από παροξυσμούς και φοβίες, θα γιατρευτείς με την μετάνοια, με το ταπεινό φρόνημα και με την αγάπη για τον αδελφό σου, ακόμα και για τους εχθρούς. Όποιος δεν αγαπάει τους εχθρούς, σ' αυτόν δεν έχει κατοικήσει ακόμα η Χάρη του Θεού.
Για να σωθείς, είναι ανάγκη να ταπεινωθείς. Γιατί τον υπερήφανο και με τη βία να τον βάλεις στον παράδεισο και εκεί δεν θα βρει ανάπαυση. Και εκεί δεν θα είναι ικανοποιημένος και θα λέει: «Γιατί δεν είμαι εγώ στην πρώτη θέση;». Αντίθετα, η ταπεινή ψυχή είναι γεμάτη αγάπη και δεν επιδιώκει πρωτεία, αλλά επιθυμεί για όλους το καλό και ευχαριστιέται με όλα.
Η ταπεινή ψυχή έχει μεγάλη ανάπαυση, ενώ η υπερήφανη βασανίζει η ίδια τον εαυτό της. Ο υπερήφανος δεν γνωρίζει την αγάπη του Θεού και βρίσκεται μακριά Του. Υπερηφανεύεται πως είναι πλούσιος ή επιστήμων ή ένδοξος, μα δεν ξέρει την τραγικότητα της φτώχειας και της απώλειάς του, αφού δεν γνώρισε το Θεό. Απεναντίας, εκείνον που αγωνίζεται εναντίον της υπερηφάνειας, τον βοηθάει ο Κύριος να νικήσει αυτό το πάθος.
Για ποιο πράγμα καυχιέσαι; Ότι είσαι ανδρείος, ότι κοπιάζεις, ότι αγρυπνείς, ότι νηστεύεις; Ο Θεός σου δίνει την δύναμη. Δικό σου, τίποτα δεν έχεις. "Άνευ εμού ου δύνασθε ποιείν ουδέν", είπε ο Χριστός. Τώρα, για μια στιγμή, σου δίνει κάτι ο Χριστός και μένεις άχρηστος. Για την σοφία σου επαίρεσαι; Του Θεού είναι αυτή. Ο άνθρωπος δικό του δεν έχει τίποτα. Επαίρεσαι, επειδή έχεις πλούτο; Αλλά που τον βρήκες; Ο Θεός σου τον έδωσε και αν δεν τον μεταχειριστείς καλώς, σου γίνεται αιτία απωλείας. Όταν φαντάζεσαι και υπερηφανεύεσαι και καυχάσαι ή για την σοφία ή για την ανδρεία ή για κανένα άλλο από αυτά τα μάταια, όλο χαμένος θα είσαι και όλο μέσα στις αμαρτίες, γιατί δεν φρονείς τα αιώνια, αλλά τα προσωρινά...
Η υπερηφάνεια γεννάει την φιλοδοξία. Η φιλοδοξία γεννάει την φιληδονία. Η φιληδονία γεννάει τη γαστριμαργία και την πορνεία. Η πορνεία γεννάει την οργή, που αφαιρεί τη θέρμη της καρδιάς και είναι καταστροφή για κάθε αρετή. Η οργή γεννάει τη μνησικακία, που απομακρύνει την πνευματική θέρμη. Η μνησικακία γεννάει τη σκοτεινή και μοχθηρή βλασφημία. Η βλασφημία γεννάει την άκαιρη λύπη, που σαν σκουριά κατατρώει τον άνθρωπο. Η λύπη γεννάει την άλογη αναίδεια. Η αναίδεια γεννάει τη ματαιοδοξία, που βάζει τον άνθρωπο να επιδεικνύει τις αρετές του, χάνοντας έτσι το μισθό του. Η ματαιοδοξία γεννάει την ακατάσχετη φλυαρία. Η φλυαρία γεννάει την αργολογία, το ψέμα, τη συκοφαντία, την κατάκριση, τον διασκορπισμό του νου, την αιχμαλωσία, την απελπισία. Και η απελπισία γεννάει τα εφιαλτικά όνειρα.
Είναι προτιμότερο να αμαρτήσουμε και να μετανοήσουμε, παρά να διορθωθούμε και να υψηλοφρονήοσυμε.
Το πρώτο βήμα για την υπερηφάνεια είναι η κενοδοξία, η πεποίθηση δηλ. ότι είμαι κάτι. Το δεύτερο είναι η οίηση, η συναίσθηση δηλ. του ότι όχι απλώς είμαι κάτι, αλλά κάτι σπουδαίο ενώπιον Θεού και ανθρώπων. Από την κενοδοξία και την οίηση γεννιέται πλήθος υπερήφανων λογισμών, βδελυκτών στον Θεό. Η αυτογνωσία και η βίωση της μηδαμινότητάς μας μπορεί εδώ να βοηθήσει. Συχνά ας φέρνουμε στην μνήμη μας σφάλματα του παρελθόντος και ας κατακρίνουμε τον εαυτό μας γι' αυτά.
Στο Κίεβο ασκήτευε κάποτε κάποιος με πολλή νηστεία και μόνωση. Τον πολέμησε όμως ο εγωισμός και άλλα πάθη. Πήγε λοιπόν και εξομολογήθηκε τους λογισμούς του στον Στάρετς Παρθένιο. Εκείνος του έδωσε χρήματα και τον έστειλε στην αγορά λέγοντας: «Αγόρασε κρέας και φάγε το μπροστά στους άλλους». Ο ασκητής ακολούθησε την συμβουλή του Στάρετς και όλοι οι πειρασμοί του φύγανε. Να πώς οι Πατέρες πολεμούσαν την υπερηφάνεια. Συχνά να ελέγχετε και εσείς τον εαυτόν σας στο σημείο αυτό. Λένε, ότι η υπερηφάνεια είναι κλέφτης που βρίσκεται μέσα στο σπίτι. Έρχεται συχνά σε συνεννόηση με τους εξωτερικούς κλέφτες, τους ανοίγει πόρτες και παράθυρα και εκείνοι μπαίνουν και αρπάζουν κάθε θησαυρό.
Όσο πιο σοφοί δείχνουμε μπροστά στους ανθρώπους, τόσο πιο χαζοί αισθανόμαστε προς τον εαυτόν μας. Όσο πιο πολύ εξαίρουμε τις αρετές μας μπροστά στους ανθρώπους, τόσο πιο δυνατά τονίζονται προς τον εαυτόν μας, τα ελαττώματα που έχουμε.
Ο Θεός επιτρέπει να ταπεινωθεί και να συντριβεί ένας άνθρωπος υπερήφανος, ο οποίος νομίζει, ότι η δύναμή του είναι παντοτινά εξασφαλισμένη.
Η υπερηφάνεια είναι ένα ορθάνοικτο παράθυρο, μέσα από το οποίο όλες οι αρετές και τα καλά έργα εξανεμίζονται. Τίποτε δεν μας κάνει τόσο κενούς ενώπιον των ανθρώπων και τόσο ανάξιους ενώπιον του Θεού, όσο η υπερηφάνεια.
Υπερήφανος άνθρωπος είναι εκείνος που θέλει να διδάσκει όλους, αλλά ο ίδιος δεν θέλει να διδαχθεί από κανέναν τίποτα. Απεναντίας, ταπεινός είναι εκείνος που κανέναν δεν θέλει να διδάξει, αλλά συνεχώς θέλει να διδάσκεται από κάποιον, οποιοσδήποτε και αν είναι αυτός. Ένα άδειο καύκαλο καλαμποκιού σηκώνει το κεφάλι του πάνω από το χωράφι, ενώ το γεμάτο σπόρους γέρνει προς τα κάτω, με σκυμμένο το κεφάλι.
Εάν ο υπερήφανος βάτραχος από το πηγάδι σταθεί δίπλα στον ωκεανό, θα χάσει αμέσως την υπερηφάνειά του.
Η υπερηφάνεια του νου έστειλε το σατανά στην κόλαση· η υπερηφάνεια του νου χώρισε τον Αδάμ και την Εύα από τον Θεό, ώθησε τους Φαρισαίους και τους Γραμματείς να σκοτώσουν τον Χριστό. Η υπερηφάνεια του νου είναι το πιο πρόσφορο έδαφος για ν' αναπτυχθεί η αμαρτία ως τις μέρες μας.
Η φιλαυτία και η υπερηφάνεια αποκαλύπτονται ιδιαίτερα με την ανυπομονησία και τον εκνευρισμό μας. Αυτό φανερώνεται από το γεγονός, ότι δεν μπορούμε να υπομένουμε θεληματικά, ή έστω και αθέλητα, ακόμα και την παραμικρότερη θλίψη που μας προξενούν οι άλλοι.
Ο υπερήφανος και κακότροπος άνθρωπος, βλέπει μόνο υπερηφάνεια και κακία στους άλλους. Χαίρεται όταν ακούει τους άλλους, να μιλάνε άσχημα για τους γνωστούς τους και ιδιαίτερα για εκείνους, που ζούνε πλούσια και ευτυχισμένα. Και όσο χειρότερα ακούει να μιλάνε γι' αυτούς, τόσο περισσότερο χαίρεται. Θέλει να ακούει, πως οι άλλοι είναι κακοί, ενώ ο ίδιος σε σύγκριση μαζί τους είναι τέλειος.
Ο άνθρωπος μπορεί να αναγνωρίσει αν είναι υπερήφανος ή ταπεινός, από την ποιότητα των λογισμών και των αισθημάτων που έχει την ώρα της προσευχής. Όσο πιο ευαίσθητος είναι, τόσο πιο θερμή είναι η προσευχή του, τόσο πιο ταπεινός είναι ο ίδιος. Αντίθετα, όσο πιο αναίσθητη και ψυχρή είναι η προσευχή του, τόσο πιο υπερήφανος είναι ο ίδιος.
Όποιος δηλητηριάστηκε από το μικρόβιο της υπερηφάνειας, δείχνει περιφρόνηση σ' όλα, ακόμα και στα Θεία και τα Ιερά. Η υπερηφάνεια καταστρέφει ή μολύνει κάθε καλή σκέψη, λόγο ή πράξη, κάθε έργο του Δημιουργού. Είναι η νεκρική ανάσα του σατανά.
Θέλεις με ειλικρίνεια να νικήσεις την υπερηφάνεια; Να τι πρέπει να κάνεις: Να αγαπήσεις τη σιωπή. Να ζεις στην αφάνεια, αποκρύπτοντας από τους ανθρώπους τα καλά έργα και τους πνευματικούς κόπους σου. Να σηκώνεις αγόγγυστα τους ελέγχους, τις ατιμίες, τις λοιδορίες και την περιφρόνηση των ανθρώπων, καθώς και τα παιδαγωγικά ραπίσματα του Θεού. Να θυμάσαι τα πολλά σου αμαρτήματα και να συντρίβεσαι γι΄ αυτά. Να μελετάς και να θαυμάζεις τα υπερφυσικά κατορθώματα των Αγίων του Θεού. Να καλλιεργείς την εσωτερική αυτομεμψία. Να αποφεύγεις τους επαίνους σαν τη φωτιά. Τέλος, να κρατάς πάντοτε στον νου σου τη μνήμη του φοβερού δικαστηρίου του Κυρίου, εκεί που όλοι οι υπερήφανοι, θα ταπεινωθούν οριστικά.
Αν πραγματικά γνώριζες τον εαυτόν σου, δεν θα ήσουν υπερήφανος. Η έλλειψη της αυτογνωσίας, σε οδηγεί στην υπερηφάνεια.
Όσες αρετές κατόρθωσες χωρίς τον νου, αυτές μόνο είναι δικές σου, αφού ο νους σου είναι δώρο του Θεού. Όσα σπουδαία πράγματα κατασκεύασες χωρίς τη χρήση των μελών του σώματός σου, αυτά μόνο οφείλονται σε σένα, αφού το σώμα σου είναι δημιούργημα του Θεού. Όσα κατορθώματα πέτυχες πριν γεννηθείς, γι' αυτά μόνο σου ανήκει έπαινος, αφού τα μετά την γέννησή σου, καθώς επίσης και αυτή την γέννηση, σου τα χάρισε ο Θεός. Λοιπόν, τί έχεις δικό σου για να υπερηφανεύεσαι;
Καυχήθηκε ο Δαβίδ για τα πλήθη του λαού του και τον είδε ν' αφανίζεται από το φοβερό θανατικό. Καυχήθηκε ο Εζεκίας για τα πλούτη του και έχασε όλους τους θησαυρούς του. Καυχήθηκε ο Ναβουχοδονόσορ για τη Βαβυλώνα του και έχασε τα λογικά του. Καλύτερα να μην κάνεις τίποτε αξιόλογο και να είσαι γι' αυτό ταπεινός, παρά να καυχάσαι για τις όποιες επιτυχίες σου. Ο Φαρισαίος έκανε καλά έργα, αλλά όταν καυχήθηκε γι' αυτά καταστράφηκε... Ο τελώνης δεν έκανε τίποτε καλό, σώθηκε όμως με την ταπείνωσή του. Διότι, όπως είπε ο Κύριος, "κατέβη ούτος δεδικαιωμένος εις τον οίκον αυτού η γαρ εκείνος" (Λουκ. 18. 14).
Η υπερηφάνεια ταράζει τα νεύρα, θερμαίνει το αίμα, διεγείρει τη φαντασία, συντηρεί τη ζωή της πτώσεως. Η ταπείνωση γαληνεύει τα νεύρα, κατευνάζει την κυκλοφορία του αίματος, καταπαύει την ονειροπόληση, τερματίζει τη ζωή της πτώσεως, δίνει τη ζωή που έφερε ο Ιησούς Χριστός.
Εσείς που θεωρείτε τους εαυτούς σας να αξίζουν επίγειες και ουράνιες ανταμοιβές. Για σένα η κόλαση, είναι πιο επικίνδυνη, παρά σε στυγερούς αμαρτωλούς, διότι το χειρότερο αμάρτημα απ' όλα είναι η υπερηφάνεια, η αυτοπεποίθηση, η μεγάλη ιδέα για τον εαυτό μας. Αυτή η αμαρτία είναι αόρατη στα θνητά μας μάτια που είναι συχνά σκεπασμένα μ’ ένα προσωπείο ταπεινώσεως.
Γνωρίσματα της ταπεινοφροσύνης και της υπερηφάνειας, ας είναι για σένα τα ακόλουθα: η υπερηφάνεια όλους τους κατακρίνει, τους μέμφεται και βρίσκει μέσα τους τη μαυρίλα, ενώ η ταπεινοφροσύνη βλέπει μόνο τη δική σου κακία και δεν τολμά να κρίνει κανέναν.
Η υπερηφάνεια είναι φοβερή, όταν δεν την αντιλαμβανόμαστε. Αν όμως την αντιληφτούμε και μετανοήσουμε και εκδηλώσουμε την συντριβή μας, τότε ο Θεός, δεν θα την θεωρήσει αμάρτημα.
Άνθρωπος με μεγάλες αρετές αλλά υπερήφανος, μοιάζει με τεράστιο καράβι, φορτωμένο με κάθε είδους θησαυρούς, που όμως δεν μπαίνει στο λιμάνι, αλλά βυθίζεται μεσοπέλαγα.
Ένας άνθρωπος που στερείται ταπεινοφροσύνης, είναι στο έλεος των σκοτεινών δυνάμεων.
Ανά πάσα στιγμή, ο Σατανάς διαταράσσει το μυαλό του, διαστρεβλώνοντας τα λόγια και τις πράξεις του.

Ένας τέτοιος άνθρωπος πάντα δικαιολογεί τον εαυτό του, ανίκανος να μετανόησει.
Η αλλαγή είναι να ομολογήσει την ενοχή του να δει τη μετάνοιά του, να μετανόησει και να δεχτεί την ταπεινότητα.
Κάποτε στον γέροντα Σιλουανό ο διάβολος εμφανίστηκε μπροστά του. Ο διάβολος είναι ένα πνεύμα, που μπορεί να υλοποιηθεί μόνο σύμφωνα με το θέλημα του Θεού. Ο ερημίτης αναρωτιόταν, γιατί ενώ προσεύχεται ο διάβολος ήταν μπροστά του και δεν εξαφανίστηκε. Ο Κύριος του αποκάλυψε: αυτό οφείλεται στην πνευματική υπερηφάνεια. Και για να μην το έχει, έπρεπε να θεωρεί τον εαυτό του μικρότερο και πιο αμαρτωλό: για τις αμαρτίες του είναι ο κληρονόμος της κόλασης. Αν ο Κύριος μας έχει δώσει κάτι, τότε πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι όλα τα ταλέντα μας, επίγεια και πνευματικά - είναι από το Θεό. Δεν μπορούμε να είμαστε υπερήφανοι για τίποτα. Ούτε υλικά αγαθά, ούτε ψυχικά επιτεύγματα ούτε οποιεσδήποτε αξίες - δεν υπάρχει πλούτος στη γη. Ο Κύριος δίνει, σύμφωνα με το έλεός Του. Δεν υπάρχει ταλέντο, καμμία δύναμη, καμμία δουλειά - τίποτα δεν είναι δικό μας, αλλά μόνο η Χάρη του Θεού. Επομένως, όλα τα πνευματικά πράγματα που έλαβε ο ερημίτης Σιλουανός μέσω της εμφάνισης του Σωτήρα είναι όλα το έλεος του Θεού.
Όπως υπάρχουν δύο μορφές ταπεινώσεως, έτσι ακριβώς υπάρχουν και δύο μορφές υπερηφάνειας. Η πρώτη υπερηφάνεια είναι όταν εξουδενώνει κανείς τον αδελφό του, όταν τον εξευτελίζει σαν να μην είναι τίποτα και θεωρεί τον εαυτόν του ανώτερό του. Αν αυτός που θα πέσει σ' αυτήν την υπερηφάνεια, δεν φροντίσει γρήγορα, με την κατάλληλη προσοχή και επιμέλεια, να διορθωθεί, σιγά-σιγά φτάνει στην δεύτερη υπερηφάνεια, ώστε καταντάει να υπερηφανεύεται και απέναντι στον ίδιο τον Θεό και να πιστεύει πως ο,τιδήποτε κατορθώνει οφείλεται στις δυνάμεις του και όχι στον Θεό.
/
8

Βλέπετε 1 - 33 από τα 251 αποτελέσματα