Περί...

Loading...
Περί Επιείκιας
Κοινοποίηση
Το μέγα όπλο για την σωτηρία όλων μας, είναι η επιείκεια. Το έλεος, το οποίο μας έρχεται από τον Θεό, πρέπει και εμείς με την σειρά μας να το δίνουμε ως αντίδωρο στους άλλους.
Αν ένας άνθρωπος έχει αγαθή προαίρεση, αλλά δεν βοηθήθηκε από μικρός, δεν είναι κολακεία να του πεις τα καλά που βλέπεις σ' αυτόν, γιατί κατ' αυτόν τον τρόπο βοηθιέται και αλλοιώνεται, επειδή δικαιούται και την Θεία βοήθεια. Είπα σε κάποιον:''Έσύ είσαι καλός. Δεν ταιριάζουν σ' εσένα αυτά που κάνεις''. Του το είπα αυτό, γιατί είδα το καλό του χωράφι και τον κακό σπόρο που είχε ρίξει. Είδα, ότι εσωτερικά ήταν καλός και ό,τι κακό έκανε, ήταν εξωτερικό. Δεν του είπα: ''Είσαι καλός'', για να τον κολακέψω, αλλά για να τον βοηθήσω, να του κινήσω το φιλότιμο.
Να αποκτήσεις μητρική καρδιά. Είδες η μάνα όλα τα συγχωρεί και καμμιά φορά κάνει πως δεν βλέπει μερικές αταξίες. Να κάνεις υπομονή και να δικαιολογείς, να ανέχεσαι τους άλλους, για να σε ανέχεται και σένα ο Χριστός. Όταν έρθουμε στην θέση του άλλου, θα τον δούμε με συμπάθεια και θα τον δικαιολογήσουμε.
Όποιος κάνει σωστή πνευματική εργασία, για όλους βρίσκει ελαφρυντικά, όλους τους δικαιολογεί, ενώ τον εαυτό του ποτέ δεν τον δικαιολογεί, ακόμη και όταν έχει δίκαιο. Πάντοτε λέει ότι φταίει, γιατί σκέφτεται ότι δεν αξιοποιεί τις ευκαιρίες που του δίνονται. Βλέπει λ.χ. έναν να κλέβει και σκέφτεται ότι και ο ίδιος, αν δεν είχε βοηθηθεί, θα έκλεβε περισσότερο από αυτόν και λέει: «Ο Θεός εμένα με βοήθησε, αλλά εγώ οικειοποιήθηκα τα δώρα του Θεού. Αυτό είναι μεγαλύτερη κλεψιά. Η διαφορά είναι ότι του άλλου η κλεψιά φαίνεται, ενώ η δική μου δεν φαίνεται». Έτσι καταδικάζει τον εαυτό του και κρίνει με επιείκεια τον συνάνθρωπό του. «Ή, αν δει στον άλλον ένα ελάττωμα, είτε μικρό, είτε μεγάλο, τον δικαιολογεί, βάζοντας καλούς λογισμούς. Σκέφτεται ότι και αυτός έχει πολλά ελαττώματα, τα όποια βλέπουν οι άλλοι. Γιατί, αν ψάξει κανείς βρίσκει πολλά στραβά στον εαυτό του, ώστε μπορεί εύκολα να δικαιολογει τον άλλον.
Ο επιεικής υπομένει πάντοτε με μακροθυμία και πραότητα τις παρεκτροπές των άλλων και ανέχεται στους αδελφούς ελλείψεις και ελαττώματα. Είναι καταδεκτικός σε όλους, συζητά με γλυκύτητα, υπομένει με σύνεση αυτούς που τον πικραίνουν και συγχωρεί τους αμαρτωλούς, κρίνοντας με επιείκεια τις πράξεις τους.
Ας μην φερόμαστε στους αντιφρονούντες με επιθετικότητα και αγριότητα, αλλά ας συζητάμε μαζί τους με μετριοπάθεια, γιατί τίποτα δεν είναι ισχυρότερο από την συγκαταβατικότητα και την πραότητα. ''Ο δούλος του Κυρίου δεν πρέπει να είναι εριστικός, αλλά ήπιος και ανεκτικός απέναντι σε όλους'' (Β' Τιμόθεος 2,24).
Τόσο η αυστηρότητα όσο και η επιείκεια μπορούν να χρησιμοποιούνται ανάλογα με τον χαρακτήρα του ανθρώπου που θέλουμε να παιδαγωγήσουμε.
Δεν πρέπει να κατηγορούμε, αλλά να συμβουλεύουμε. Να μην επιτεθόμαστε με ζήλεια και μανία, αλλά να διορθώνουμε με φιλοστοργία. Διότι δεν κάνεις κακό στον άλλον, αλλά τον εαυτόν σου παραδίδεις στη χειρότερη τιμωρία, αφού δεν σπλαχνίζεσαι τον άλλον, κρίνοντάς τον για τα αμαρτήματά του. Όποιος κρίνει με σπλαχνικότητα και επιείκεια τα αμαρτήματα των άλλων, αποταμιεύει με την κρίση του αυτή μεγάλη για τον εαυτόν του συγγνώμη. Δηλαδή στον πορνεύοντα να μην του πω, ότι είναι κακό πράγμα η πορνεία, ούτε να διορθώσω αυτόν που κάνει αισχρές πράξεις; Και βέβαια να τον διορθώσεις, όχι όμως σαν αντίπαλος, αλλά σαν γιατρός που παρασκευάζει φάρμακα.
Το συμπεριφέρεται κανείς πάντοτε με επιείκεια στους μαθητές του, όταν μάλιστα αυτοί έχουν απόλυτη ανάγκη αυστηρότητας, αυτό δεν είναι γνώρισμα διδασκάλου, αλλά γνώρισμα καταστροφέως και εχθρού...
Ο Θεός είναι αυστηρός με τους πνευματικά προχωρημένους, ενώ με τους πνευματικά αδύναμους, είναι επιεικείς.
Γνωρίζει ο διάβολος τα όπλα του Χριστού, με τα οποία και νικήθηκε. Και ποια είναι αυτά; Η επιείκεια και η πραότητα.
Εάν ο Θεός ήθελε να εξετάζει με ακρίβεια τα σφάλματα που διαπράττουμε απέναντί Του, ούτε μία μέρα δεν θα ήταν δυνατόν να μείνουμε ζωντανοί. "Εάν ανομίας παρατηρήσης Κύριε, Κύριε τίς υποστήσεται;" (Ψαλμοί 129,3). Εάν παρατηρήσεις δηλ. Κύριε τα λάθη και τα σφάλματα που κάνουμε, ποιός θα μπορέσει να σταθεί ενώπιόν Σου;
Επειδή η συμπεριφορά τους (των Κρητών) ήταν αδιάντροπη και πονηρή και ακόλαστη, γι' αυτό συνιστάται έλεγχος απότομος. Τόσα πολλά είχαν. Όταν μάλιστα και ψεύδονται εύκολα και είναι πονηροί και λαίμαργοι και τεμπέληδες, απαιτείται αυστηρός και πληκτικός λόγος. Ένας τέτοιος άνθρωπος, αποκλείεται να σωφρονιστεί με επιείκεια.
Όλοι οι άνθρωποι είναι αδύναμοι, άφρονες, απερίσκεπτοι, ρέπουν εύκολα προς την αμαρτία. Ταυτόχρονα όμως μπορούν να ανανήψουν, να μετανοήσουν αν οι συνθήκες είνσι ευνοϊκές. Γι' αυτό πρέπει να είμαστε υπομονητικοί και συγκαταβατικοί στις αδυναμίες και τις αμαρτίες τους, όπως θα θέλαμε και οι άλλοι να είναι επιεικείς, στις δικές μας αδυναμίες.
Πρέπει να είμαστε συμπαθείς και επιεικείς στην αδυναμία του άλλου· και όσο και αν φαίνεται η αδυναμία του άλλου προδοτική, εμείς δεν πρέπει να λυγίζουμε, να εξαντλούμε την μακροθυμία μας.
Το γνώρισμα όλων των μεγάλων Αγίων μας ήταν, ότι ήταν πολύ αυστηροί στον εαυτό τους και πολύ επιεικείς στους άλλους ανθρώπους. Εμείς είμαστε πολύ αυστηροί στους άλλους, αλλά πολύ επιεικείς στον εαυτόν μας.
Όσο πιο αυστηρός είσαι στον εαυτόν σου, τόσο πιο επιεικής είσαι για τους άλλους. Και όσο πιο επιεικής είσαι για τον εαυτόν σου, τόσο πιο αυστηρός είσαι για τους άλλους.
Η επιείκεια είναι παιδί της πραότητας. Η πραόητα είναι παιδί της ταπεινοφροσύνης. Και η ταπεινοφροσύνη είναι βασίλισσα του Ουρανού.
Ας είμαστε επιεικείς στις κρίσεις μας για την κακία των άλλων, έχοντας υπόψη μας την άγνοια, υπό την οποία ενεργούν οι αμαρτωλοί άνθρωποι και τη σοφία του Θεού, ο Οποίος γνωρίζει από το μεγαλύτερο κακό, να βγάλει το μεγαλύτερο καλό.
Άλλη είναι η επιείκεια που γεννιέται από την συναίσθηση των δικών μας λαθών και άλλη αυτή που νομιμοποιεί το κακό.
Να επιτιμάς με ηρεμία, να επαινείς εκπαιδεύοντας. Και αυτά να τα κάνεις με μέτρο, αλλά να επιτιμάς πατρικώς και να επαινείς με σοβαρότητα. Ούτε να είσαι πολύ μαλακός, ούτε πολύ αυστηρός και στυφός. Αλλά το ένα να το κάνεις με επιείκεια και το άλλο με φρόνηση. Και τα δύο να τα κάνεις με φιλοσοφία.
Όσο υψηλότερο είναι το πρόσωπο στην πνευματική σκάλα, τόσο πιο επιεικής είναι προς τους αμαρτωλούς.
Επιείκεια και δικαιοσύνη είναι ένα και το αυτό. Μολονότι και τα δυο είναι σπουδαία, η επιείκεια είναι ανώτερη.
Ο νόμος πρέπει να είναι αυστηρός, αλλά οι άνθρωποι επιεικείς.
Όσο πιο αυστηρά και άσπλαχνα κρίνεις τον εαυτό σου, τόσο πιο δίκαια και με επιείκεια θα κρίνεις τους άλλους.
Το επιεικές υμών γνωσθήτω πάσιν ανθρώποις . [Η επιείκειά σας, η υποχωρητικότητα και ανεξικακίας σας ας γίνει γνωστή και ας διδάξει όλους τους ανθρώπους, πιστούς και απίστους.] (Προς Φιλιππησίους 4,5)
Ἐὰν ἀνομίας παρατηρήσῃς, Κύριε Κύριε, τίς ὑποστήσεται;

(Κυριε, Κυριε, εάν παρατηρήσης και εξετάσης τας αμαρτίας μας, ποιός είναι δυνατόν να ανθέξη στο ερευνητικόν βλέμμα σου και την δικαίαν καταδικαστικήν απόφασίν σου;)

Ψαλμός 129,3
/
1

Βλέπετε όλα τα αποτελέσματα