Περί...

Loading...
Περί Εγκρατείας
Κοινοποίηση
Εγκράτεια είναι η αναίρεση της αμαρτίας, η αποξένωση από τα πάθη, η νέκρωση του σώματος μέχρι των αυτών των φυσικών επιθυμιών και λειτουργιών, είναι η αρχή της πνευματικής ζωής, αυτή που γίνεται πρόξενος των αιωνίων αγαθών, αφανίζοντας με τη δύναμή της το κεντρί της φιληδονίας.
Εγκράτεια είναι η αποχή από τις απολαύσεις, με σκοπό να συντρίψουμε το φρόνημα της σαρκός και να πετύχουμε το σκοπό της ευσεβείας. Εκείνος που δεν παρασέρνεται από την ηδονή, νικά με την εγκράτεια, όλα τα είδη των αμαρτημάτων.
Πρέπει να κυριαρχούμε της κοιλιάς. Γιατί η κυριαρχία της κοιλιάς, είναι σωφρονισμός των παθών, ο δε σωφρονισμός των παθών είναι αταραξία και γαλήνη της ψυχής, η δε γαλήνη της ψυχής, είναι γονιμότατη πηγή αρετών.
Η αυστηρή εγκράτεια απαιτεί μέτρο στη γλώσσα, περιορισμούς στους οφθαλμούς και έλλειψη περιεργείας στα αυτιά.
Η εγκράτεια είναι ασφαλής φρουρός της σωφροσύνης και δεν επιτρέπει στον νου, να διασπάται εδώ και εκεί. Γιατί όπως το νερό μέσα στο λάστιχο, όταν συμπιεστεί αναβλύζει προς τα πάνω, μη μπορώντας να χυθεί αλλού, έτσι συμβαίνει και με τον νου του ανθρώπου. Επειδή η εγκράτεια ως ένας αδιαπέραστος σωλήνας (λάστιχο), τον περισφίγγει από παντού, θα ανέλθει κάπως, λόγω της ανάγκης της κινήσεως, προς την επιθυμία των υψηλοτέρων, γιατί δεν έχει που να διαρρεύσει...
Οι εκπεμπόμενες νεφελώδεις αναθυμιάσεις από τις λιπαρές τροφές, διακόπτουν σαν πυκνό νέφος τις εκλάμψεις του Αγίου Πνεύματος.
Η εγκράτεια είναι γενικό όνομα όλων των αρετών. Πρέπει εκείνος που εγκρατεύεται, (δηλ. καλλιεργεί τις αρετές), να εγκρατεύεται σε όλα. Γιατί όπως ακριβώς, όταν αφαιρεθεί από τον άνθρωπο οποιοδήποτε μέλος του, έστω και το ελάχιστο, τότε παραμορφώνεται ολόκληρο το σώμα του, έτσι και μία μόνο αρετή αν παραμελήσει κανείς, καταστρέφει χωρίς ίσως να το υποπτεύεται, όλη την εγκράτειά του. Πρέπει έτσι να καλλιεργούμε όχι μόνο τις σωματικές αρετές, αλλά και εκείνες που καθαρίζουν τον εσωτερικό άνθρωπο. Γιατί ποιά ωφέλεια έχει εκείνος που διατήρησε το σώμα του παρθένο, αν έχει μολυνθεί στην ψυχή από το δαίμονα της παρακοής; Ή πώς θα στεφανωθεί εκείνος που απείχε από τη γαστριμαργία και κάθε σωματική επιθυμία, αλλά δεν φρόντισε να νικήσει την οίηση και την φιλοδοξία;
Όταν λάβεις θέση σε πλούσιο τραπέζι, φέρε μπρος σου την μνήμη του θανάτου και της Κρίσεως. Ίσως έτσι να συγκρατήσεις λίγο το πάθος. Και ενώ πίνεις, μην πάψεις να θυμάσαι το όξος και τη χολή του Δεσπότου σου. Έτσι ή θα εγκρατευτείς ή τουλάχιστον αν δεν εγκρατευτείς, θα ταπεινωθείς, αναστενάζοντας (συγκρίνοντας την πολυφαγία σου με το πάθος του Χριστού).
Θλίβε την κοιλιά και οπωσδήποτε θα κλείσεις και το στόμα, γιατί η γλώσσα ισχυροποιείται από τα πολλά φαγητά.
Εάν το όριο της γαστριμαργίας είναι να πιέζει κανείς τον εαυτόν του να φάει και χωρίς να έχει όρεξη, τότε το όριο της εγκρατείας είναι και όταν πεινά, να συγκρατεί τη φύση του, παρόλο που δεν είναι ένοχη σε τίποτε.
Μην παίρνεις θάρρος και νομίζεις, ότι λόγω της εγκρατείας σου θα σωθείς από την πτώση. Κάποιος χωρίς να τρώει (διάβολος), έπεσε από τον ουρανό.
Εγκρατής είναι αυτός που ζει μέσα στους πειρασμούς και τις παγίδες και τους θορύβους του κόσμου και αγωνίζεται με όλη του τη δύναμη να μιμηθεί τη ζωή εκείνων, που είναι απαλλαγμένοι από τους θορύβους του κόσμου.
Ας προσέξωμε, μήπως αναπληρώνουμε την ολιγοφαγία με πολυϋπνία, διότι αυτό είναι έργο αφροσύνης.
Άσκησε το σώμα σου στην εγκράτεια ως προς την τροφή, τον ύπνο και την ξεκούραση και να μην ενεργείς, σύμφωνα με τις επιθυμίες σου.
Αν δεν μπορείς να κόψεις τελείως τα λιπαρά φαγητά, φρόντιζε τουλάχιστον να τρως μία φορά την ημέρα, χωρίς να πολυχορταίνεις. Μ' αυτόν τον τρόπο και το σώμα γίνεται ελαφρύτερο και πιο υγιεινό, αλλά και ο νους καθαρότερος και πιο άξιος στο να προχωρά στα Θεία νοήματα.
Σύμφωνα με τον Άγιο Γρηγόριο Σιναϊτη, το φαγητό έχει 3 βαθμίδες: εγκράτεια, αυτάρκεια και κορεσμός. Εγκράτεια είναι όταν κάποιος θέλει ακόμα να φάει, αλλά συγκρατείται και σηκώνεται πεινώντας ακόμα. Αυτάρκεια είναι, όταν φάει τα απαραίτητα και κορεσμός είναι όταν χορτάσει. Λοιπόν αν δεν μπορείς να τηρήσεις τα 2 πρώτα, τουλάχιστον αντιστάσου στο τρίτο και μην υπερχορταίνεις, θυμούμενος τον Κύριο: Αλίμονο σε εσάς που είστε τώρα χορτασμένοι, γιατί θα πεινάσετε (Λουκ. 6,25).
Οι τροφές δημιουργήθηκαν για δύο αιτίες: για τροφή και για θεραπεία. Εκείνοι λοιπόν που τρώνε πέρα από τις δύο αυτές αιτίες, καταδικάζονται ως φιλήδονοι, γιατί κάνουν κατάχρηση εκείνων που δόθηκαν από τον Θεό για χρήση. Και σε όλα τα πράγματα, η κακή χρήση είναι αμαρτία.
Είναι αδύνατο και στη σάρκα να προξενεί κανείς κόρο με άφθονα φαγητά και παράλληλα να απολαμβάνει πνευματικά τη νοερή και Θεία χρηστότητα. Όσο υπηρετήσει κανείς την κοιλιά του, τόσο θα στερηθεί τη Θεία χρηστότητα. Και στο βαθμό που θα ταλαιπωρήσει κανείς το σώμα του, ανάλογα θα χορτάσει πνευματική τροφή και παρηγοριά.
Εγκρατεία δεν λέμε την ολοκληρωτική αποχή από τα φαγητά, διότι αυτό είναι βίαιη διάλυση της ζωής. Λέμε αυτή που αποβλέπει στην υποταγή του φρονήματος της σάρκας και κατευθύνεται προς το σκοπό της ευσέβειας, μέσω της προσεκτικής αποχής από τις ηδονές.
Όπως οι επιθυμίες και οι οργές πληθαίνουν τις αμαρτίες, έτσι η εγκράτεια και η ταπείνωση τις εξαλείφουν.
Εκείνος που είναι κύριος της κοιλιάς του, μαραίνει την επιθυμία και ο νους του, δεν δουλώνεται σε λογισμούς πορνείας.
Λέω προς τον Κύριο: Κύριε, γνώρισέ μου σε τι πρέπει να είμαι εγκρατής και σε τι δεν πρέπει. Άκουσε, μου λέει ο Κύριος: Από το πονηρό να είσαι μακριά και να μην το πράττεις. Το καλό να το αγαπάς και να το πράττεις. Εάν είσαι συγκρατημένος στο καλό και δεν το πράττεις, πέφτεις σε μεγάλη αμαρτία. Εάν όμως είσαι συγκρατημένος στο πονηρό και δεν το πράττεις, τότε είσαι πολύ υπάκουος στο Θεό. Να απομακρύνεσαι από το πονηρό και να πράττεις το καλό.
Δεν είναι εγκρατής εκείνος που τρέφεται με λογισμούς. Ακόμη και αν είναι ωφέλιμοι, δεν είναι πιο ωφέλιμοι από την ελπίδα.
Όπως λύκος με το πρόβατο δεν συνέρχονται για να τεκνοποιήσουν, έτσι ο χορτασμός της κοιλίας, δεν συνέρχεται με τον πόνο της καρδιάς, για να γεννήσουν αρετές.
Αυτή είναι η αληθινή εγκράτεια: Οι επιθυμίες μας να περισφίγγονται και να μαζεύονται τα πάθη της κοιλίας.
Εκείνος που τρέφει το σώμα του με υπερβολικό φαγητό, θα υποφέρει από το πνεύμα της πορνείας. Γιατί όπως το πολύ νερό σβήνει τη φωτιά, έτσι την έξαψη της σάρκας και τις αισχρές φαντασίες εξαφανίζει η πείνα ή η εγκράτεια ενωμένη με την ταπείνωση της ψυχής.
Τα άφθονα και ορεκτικά φαγητά διεγείρουν τα πάθη της κακίας στους ανθρώπους, ενώ η εγκράτεια στο φαγητό, μετριάζει τα πάθη και σώζει την ψυχή.
Να αγαπάς πάντα την εγκράτεια και θα ωφεληθείς πάρα πολύ! Αν όμως αρχίσεις να την παραμελείς, θα πάθεις μεγάλο κακό. Και πρώτα-πρώτα (το μεγαλύτερο), θα στερηθείς τη Χάρη του Θεού.
Είναι αλήθεια μακάριος και τρισμακάριος εκείνος που φυλάττει εγκράτεια, διότι πραγματικά η εγκράτεια, είναι μεγάλη αρετή. Είναι λοιπόν εγκράτεια στην γλώσσα, το να μην λέει κάνεις πολλά και ανώφελα, το να συγκρατεί κάνεις την γλώσσα του και να μην κακολογεί, το να μην βρίζει, το να μην καταριέται, το να μην λέει αυτά που δεν πρέπει, το να συγκρατεί την γλώσσα του και να μην συκοφαντεί τον έναν στον άλλον, να μην κατηγορεί τον αδελφό, να μην μαρτυρά τα μυστικά των άλλων, το να μην ασχολείται με ξένες υποθέσεις. Εγκράτεια είναι και στην ακοή, το να συγκρατείται κάνεις και να μη ακούει μάταια πράγματα. Εγκράτεια είναι και στους οφθαλμούς, το να συγκρατεί κανείς τα μάτια του (όρασή του) και να μην κοιτάζει ή περιεργάζεται όλα τα ευχάριστα και όσα δεν πρέπει. Είναι εγκράτεια και στον θυμό, το να συγκρατεί κάνεις τον θυμό του και να μην εξάπτεται. Είναι εγκράτεια στην φιλοδοξία το να συγκρατεί κανείς τον νου του και να μη θέλει να δοξάζεται, να μην υψώνει τον εαυτόν του, να μην επιδιώκει την τιμή ώστε να φουσκώνει από υπερηφάνεια, να μην υπερηφανεύεται από επαίνους. Είναι εγκράτεια στους λογισμούς, χρειάζεται και αυτούς να τους κατακρίνει κανείς με φόβο Θεού και να μη συγκατατίθεται ή να ευχαριστιέται από λογισμό που θέλγει ή ερεθίζει τον άνθρωπο. Εγκράτεια είναι και στις τροφές το να συγκρατεί κανείς τον εαυτόν του και να μη επιζητεί τροφές υπερβολικές ή φαγητά πανάκριβα, το να μη τρώει κανείς πριν από τον κατάλληλο καιρό ή πριν από την ώρα, το να μην κυριεύεται από το πνεύμα της γαστριμαργίας, το να μην είναι αχόρταγος στα ωραία φαγητά, το να μην απολαμβάνει το ένα φαγητό ύστερα από το άλλο. Εγκράτεια είναι στο ποτό, το να συγκρατείται και να μη κάθεται μαζί με άλλους σε οινοποσίες, ή σε απολαύσεις οίνων, το να μη πίνει οίνο άφοβα, το να μη επιδιώκει ποικιλίες των ποτών, το να μην πίνει χωρίς μέτρο όχι μόνο το κρασί αλλά αν είναι δυνατόν και το νερό. Εγκράτεια είναι στην πονηρά επιθυμία και ηδονή, το να συγκρατεί κανείς τις αισθήσεις του και να μη συμπαρασύρεται από τις επιθυμίες που παρουσιάζονται, το να μην συγκατατίθεται στους λογισμούς του πάγους της φιληδονίας, το να μην ευχαριστείται κανείς με την ιδέα ότι κάνει βδελυγμία, το να μην κάνει το θέλημα της σαρκός, αλλά να χαλιναγωγεί τα πάθη με φόβο Θεού. Ο αληθινά ανδρείος και εγκρατής είναι εκείνος, ο οποίος και φυλάτει άγρυπνα τον εαυτό του για εκείνη την άμετρη ανάπαυση (την ανάπαυση στη βασιλεία των ουρανών), σε κάθε λογισμό εγκρατεύεται, σε κάθε επιθυμία ορίζει τον εαυτό του και κάνει αυτό από επιθυμία για τα πνευματικά και από φόβο για τη μέλλουσα ζωή.
Ο περιορισμός των απαγορευμένων, δεν λέγεται εγκράτεια, αλλά ευλάβεια του νόμου. Εγκράτεια είναι να απολαμβάνεις συγκρατημένα και με σωφροσύνη, αυτά που επιτρέπονται.
/
4

Βλέπετε 1 - 33 από τα 116 αποτελέσματα